Województwo Kujawsko-Pomorskie

Województwo kujawsko-pomorskie istnieje już od blisko dwóch dekad, ale cały czas charakteryzuje się niskimi wskaźnikami gospodarczymi oraz dużym natężeniem problemów społecznych. Wskazać należy przede wszystkim występujące w wielu powiatach zjawisko bezrobocia strukturalnego, które przekracza 15%, ponad dwukrotnie przewyższając średnią stopę bezrobocia dla kraju. Dodatkowo niektóre miasta województwa borykają się z trudnościami związanymi z utratą funkcji społeczno – gospodarczych. Kujawsko-pomorskie wypada niekorzystnie w większości rankingów poświęconych tej tematyce.

Za szczególne zagrożenie należy uznać brak realizowania polityki zrównoważonego rozwoju całego regionu, przy jednoczesnym nadmiernym nacisku na rozwój metropolii bydgosko-toruńskiej, w co zaangażowane są duże środki finansowe. Niekorzystnym zjawiskiem jest przerośnięta biurokracja oparta o mnożenie się samorządowych spółek bez jasnego celu istnienia, oraz zadłużanie się województwa (również w oparciu o spółki). Takie procesy pozwalają ominąć budżetowe granice bezpieczeństwa.

Nawet autorzy rządowej propagandy sukcesu wskazują w Strategii Odpowiedzialnego Rozwoju na niebezpieczeństwo utraty funkcji społeczno-gospodarczych przez niektóre miasta wojewódzkie – w szczególności Grudziądz. Problem dostrzegalny jest też w Inowrocławiu i we Włocławku.
W ostatnim czasie pojawiły się radykalne głosy kwestionujące sens istnienia połączonego województwa kujawsko – pomorskiego. Świadczy to, że do dziś nie udało się zbudować regionalnej tożsamości.

Jednocześnie wskazać można na duży potencjał rozwojowy, który nie jest w pełni wykorzystywany. Województwo posiada bowiem wyjątkowo korzystne, centralne położenie w kraju. Przebiega przez nie szereg kluczowych szlaków komunikacyjnych, np. korytarz TEN-T Bałtyk–Adriatyk (autostrada A1 oraz linie kolejowe nr: 131 i 201). Ma także szansę uczestnictwa w korytarzu TEN-T Morze Północne–Bałtyk (poprzez planowaną drogę ekspresową S-5 oraz linię kolejową nr 353). Poniżej przedstawiono przygotowaną przez Ruch Narodowy propozycję poprawy aktualnej kondycji województwa kujawsko – pomorskiego.

1. Odejście od fatalnej polityki budżetowej i własnościowej

Regionalna Izba Obrachunkowa opiniując projekt budżetu województwa na rok 2018 oraz wieloletniej perspektywy finansowej oceniła, że w 2020 roku do przekroczenia dopuszczalnego poziomu zadłużenia będzie brakowało zaledwie 0,64%. Zalecono z tego powodu stałe monitorowanie poziomu realizacji zadań ujętych w Prognozie. Niekorzystne odchylenia w wykonywaniu dochodów i wydatków budżetowych mogą łatwo spowodować przekroczenie dopuszczalnego wskaźnika spłaty zobowiązań.

Tymczasem Zarząd Województwa kontynuuje patologiczną praktykę omijania ustawowych bezpieczników dotyczących długu publicznego poprzez tworzenie spółek, które finansują z kredytów swoje inwestycje – przez co ich zadłużenie nie jest formalnie wliczane do długu województwa. Prowadzenie polityki samorządowej za pośrednictwem wyodrębnionych spółek sprawia też, że Sejmik Województwa ma ograniczone możliwości kontrolowania działań Zarządu. Największe zobowiązania,liczone w miliardach złotych, zaciągnęła spółka Kujawsko-Pomorskie Inwestycje Medyczne. W marcu radni zgodzili się utworzyć spółkę Inwestycje Regionalne, która według uzasadnienia ma zrealizować dwa wyczekiwane w Bydgoszczy projekty – rozbudowę Opery Nova i Filharmonii Pomorskiej. Spółka docelowo ma wspierać również inne inicjatywy w województwie, co może otwierać drzwi dla kolejnych kredytów i pożyczek zaciąganych poza jakąkolwiek kontrolą.

W związku z powyższym Ruch Narodowy postuluje:

  • odejście od polityki zadłużania województw przez spółki
  • racjonalizację w zarządzaniu spółkami nieinwestycyjnymi oraz likwidację tych, które są niepotrzebne,np. Kujawsko-Pomorskich Systemów Informatycznych (spółka ta powstała w celu dostarczania Internetu do urzędów różnych szczebli, natomiast w praktyce co roku notuje milionowe straty)
  • zmianę sposobu zarządzania i rozważenie prywatyzacji Kujawsko-Pomorskiego Transportu Samochodowego (spółka charakteryzuje się przestarzałym taborem i złym zarządzaniem)
  • podjęcie rozmów z Ministerstwem Obrony Terytorialnej przez spółkę wojewódzką Port Lotniczy Bydgoszcz w sprawie opłaty za gotowość operacyjną lotniska, co poprawi wynik operacyjny tej spółki.W chwili obecnej, z cywilnego lotniska korzystają Wojskowe Zakłady Lotnicze nr 2, które serwisują m.in. myśliwce F-16. Wojsko jest gotowe zapłacić za to, że PLB utrzymuje port w gotowości operacyjnej, jednak strony cały czas nie mogą się ustalić kwoty opłaty
  • racjonalizację funkcjonowania infrastruktury transportowej.

2. Transport kolejowy

Jednym z największych wydatków majątkowych budżetu województwa jest dopłata do połączeń kolejowych. Stosunkowo duże pieniądze wydaje się przy tym na utrzymanie politycznej koncepcji budowania dwurdzeniowej metropolii bydgosko-toruńskiej, co potwierdza w swoim raporcie z 2017 roku Krajowy Instytut Polityki Przestrzennej i Mieszkalnictwa. Zrealizowany w perspektywie unijnej 2007-2013 projekt BiT City, mający na celu szybkie skomunikowanie Bydgoszczy i Torunia, okazał się klęską (pasażerowie bardzo nielicznie korzystali z tego połączenia). Jednocześnie pozostałe gminy, niezlokalizowane między tymi miastami, są niewystarczająco zintegrowane z rdzeniami. Dopiero po nacjonalizacji Przewozów Regionalnych zdecydowano się wydłużyć trasy tworząc np. połączenia Nakło–Bydgoszcz–Toruń czy Bydgoszcz–Toruń–Włocławek, co pozwoliło zwiększyć obłożenie pociągów.

Ruch Narodowy będzie zabiegać o dalsze wydłużanie tras, a ponadto postulujemy:

  • Odejście od utopijnej wizji metropolii dwurdzeniowej
  • Dalszą racjonalizację rozkładów jazdy, w celu zwiększenia konkurencyjności kolei
  • Przywrócenie szybkiego połączenia w godzinach szczytu z Bydgoszczy do Grudziądza
  • Realizację prac studialnych dla budowy linii kolejowej z Maksymilianowa do Koronowa (obecnie Koronowo posiada tylko linię biegnącą do Tucholi, która przez oddalenie od dużych ośrodków miejskich jest nierentowna – sytuację zmieniłoby wybudowanie dojścia do Bydgoszczy);
    – Rewitalizację nieczynnych linii kolejowych: 356 – Bydgoszcz – Szubin – Kcynia, oraz 281 –Gniezno – Kcynia – Nakło – Chojnice – Toruń – Nasielsk.

3. Poprawa dostępności komunikacyjnej Portu Lotniczego Bydgoszcz

Bydgoskie lotnisko jest trudno dostępne. Obecnie, z punktu widzenia mieszkańca Torunia, dojazd tam trwa niemal tak długo jak na lotnisko w Gdańsku. Jednym z pomysłów na rozwiązanie tego problemu jest budowa linii kolejowej. Inicjatywę tę popierają również władze województwa.
Ponadto Ruch Narodowy będzie dążył do uzyskania przez Port Lotniczy Bydgoszcz drugiego hubu przesiadkowego w Budapeszcie, co pozwoliłoby pasażerom na korzystanie z tańszych linii lotniczych WizzAir.

4. Wykorzystanie położenia w korytarzu Bałtyk-Adriatyk

Centralne położenie województwa kujawsko-pomorskiego to wielka szansa na rozwój, która nie jest w pełni wykorzystywana przez obecne władze. Proponujemy:

  • Wsparcie działań Gdyni na rzecz rozszerzenia korytarza TEN-T w kierunku Skandynawii, co pozwoli temu miastu konkurować z Hamburgiem o rynek skandynawski
  • Poszerzenie korytarza o Węgry, co da dostęp do węzła Budapeszt, który może być ważny z punktu widzenia Nowego Jedwabnego Szlaku
  • Powstanie w kujawsko-pomorskim infrastruktury multimodalnej. Obecnie transport towarowy z portów w Gdańsku i Gdyni odbywa się innymi liniami kolejowymi. Jedną z ważniejszych inwestycji kolejowych w bieżącej perspektywie unijnej będzie więc modernizacja linii kolejowej nr 201 z Gdyni do Bydgoszczy. Dlatego proponuje się powstanie w Bydgoszczy węzła intermodalnego, który przyjmowałby pociągi z Gdańska i Gdyni i następnie kierował kontenery na południe Europy (tzw. zewnętrzny port). Gdynia ma obecnie problem z brakiem miejsca na składowanie kontenerów, dlatego powstanie takiej infrastruktury byłoby w jej interesie. Dodatkowo infrastruktura uzupełniająca mogłaby powstać w Inowrocławiu, gdzie linia 131 krzyżuje się z 353. Linie 353 od Poznania w kierunku warmińsko-mazurskiego uważa się za uzupełniające korytarz TEN-T Morze Północne – Bałtyk (główna nitka biegnie przez Poznań i Warszawę)
  • Rozwój drogi wodnej E40 poprzez kaskadyzację Wisły. Po realizacji tego projektu, będzie można zaplanować budowę portów w województwie kujawsko-pomorskim
  • Budowę całego odcinka drogi S-10 od Szczecina przez Piłę, Bydgoszcz, Toruń do Warszawy
  • Budowę nowej strategicznej linii kolejowej: Modlin – Włocławek – Inowrocław. Potrzebę zaistnienia odcinka pomiędzy Modlinem i Włocławkiem wskazywało już PKP Intercity. Powstałby alternatywny szlak wobec magistrali Berlin – Poznań – Warszawa, z jednoznacznym przeznaczeniem na transport towarowy

5. Społeczeństwo obywatelskie – wielkie wyzwanie województwa

Brak utożsamiania się mieszkańców z dorobkiem kulturowym Kujaw i Pomorza, zjawisko zanikania patriotyzmu lokalnego oraz bierna postawa społeczna to problemy, które wpływają na wszystkie dziedziny funkcjonowania województwa, a jednocześnie sprzyjają powstawaniu różnych patologii.

Kujawsko-pomorskie znajduje się w niechlubnej czołówce, jeśli chodzi o niską jakość życia i kapitał społeczny, bezrobocie, ubóstwo oraz alkoholizm. Tymczasem żadne działania nie odniosą skutku, jeżeli sami obywatele nie zechcą poprawić swojej sytuacji. Budowanie świadomości obywatelskiej to proces wyjątkowo trudny i długotrwały, jednak niezbędny dla przetrwania społeczeństwa.
Tymczasem według badań Instytutu Spraw Publicznych, świadomość własnych praw oraz zasad funkcjonowania ustroju demokratycznego w Polsce jest zatrważająco niska, szczególnie wśród osób młodych, którym brakuje poczucia wspólnoty, wiary w moc swojego głosu, a przede wszystkim zaufania do całego systemu politycznego w ogóle. Przewidując, iż próba zmiany tego stanu rzeczy to strategia obliczona na lata, Ruch Narodowy rekomenduje:

  • wzbogacenie lekcji wiedzy o społeczeństwie poprzez wprowadzenie ćwiczeń praktycznych, a także zaakcentowanie zagadnień z zakresu etyki dyskusji, odpowiedzialności za słowo i zjawiska fake newsów. Obecnie lekcje wiedzy o społeczeństwie kojarzą się najczęściej z nudnymi wywodami na temat administracji państwowej. Uczniowie rzadko kiedy mają możliwość faktycznego uczestniczenia w omawianych procesach, a co za tym idzie – trudno jest im zapamiętać i zrozumieć skomplikowaną konstrukcję władz. Ponadto mają oni poczucie, iż demokracja polega wyłącznie na udziale w wyborach, nie zaś na nieustannej kontroli i wywieraniu wpływu na polityków
    Chcielibyśmy, by każdy uczeń mógł choć raz odwiedzić Radę Miasta/Gminy, spróbować swoich sił w symulowanej debacie publicznej, zgłosić własne postulaty czy ocenić merytorykę poszczególnych dyskusji
  • regularne spotkania otwarte przedstawicieli władz samorządu z mieszkańcami oraz bieżące sprawozdania z postępów w realizacji poszczególnych obietnic wyborczych i zobowiązań. Spotkania, przeprowadzane rzetelnie i zakończone wprowadzanymi później w życie, konkretnymi wnioskami,
    przyczynią się do większego zaufania oraz świadomości obywateli w zakresie ich wpływu na władze
  • promocję oraz wsparcie organizacyjne dla twórców muzyki ludowej i innych artystów, którzy szczególnie przyczyniają się do krzewienia  patriotyzmu lokalnego bądź mają szansę swoim talentem wzbogacić, a zarazem rozsławić nasz region
  • inicjowanie i wspieranie wszelkiego rodzaju działań (np. gry terenowe, stowarzyszenia młodzieży, budowa atrakcyjnych miejsc czynnego wypoczynku) mających na celu aktywizację i edukację mieszkańców. Szczególną troską należy objąć takie inicjatywy, które popularyzują ważne dla województwa postaci historyczne, budują tożsamość kulturową i angażują młodzież. Wspólne, aktywne spędzanie wolnego czasu to również jeden z najskuteczniejszych sposobów przeciwdziałania nałogom
  • produkcję krótkich, efektownych animacji odnoszących się do historii i kultury regionu, które oddziaływałby na emocje widza, zachęcając do poszerzania swojej wiedzy
  • budowę poradni rodzinnych i ośrodków interwencji kryzysowej (obecnie w całym województwie znajduje się tylko osiem takich placówek)
  • budowę izby pamięci lub muzeum Doliny Śmierci w Bydgoszczy

Należy podkreślić, iż wszelkie wydarzenia kulturalne i sportowe winny odbywać się w różnych miejscach województwa tak, by zyskać mogły także mniejsze miejscowości i wsie, zaś mieszkańcy dużych miast mieli okazję lepiej poznać własny region.

6. Rozwój przedsiębiorczości

Ogromnym problemem województwa jest bardzo niewielka liczba przedsiębiorstw. Te, które powstały to głównie mikro-firmy, tworzące niewiele miejsc pracy, a nieraz wymagające stałego wsparcia ze strony rządu. Wiele działający dawniej firm zostało sprzedanych w obce ręce, a mieszkańcy zatrudniani są na mało prestiżowych stanowiskach, za niewielkie pieniądze, co sprzyja zaawansowanemu procesowi emigracji zagranicznej lub międzyregionalnej. Rynek pracy jest także sztucznie napędzany poprzez sprowadzanie taniej siły roboczej z zagranicy (szczególnie z Ukrainy), co bez wątpienia na chwilę obecną opłaca się samym przedsiębiorcom, ale z pewnością nie służy obywatelom, w dalszej perspektywie powodując katastrofalne skutki gospodarcze i kulturowe.
Taka taktyka wydaje się niemal absurdalna, biorąc pod uwagę bardzo wysoką stopę bezrobocia w naszym regionie.
By sprostać aktualnym potrzebom pracodawców, konieczne jest przebranżowienie części osób poszukujących zatrudnienia oraz ścisła współpraca zakładów pracy z placówkami oświatowymi (tworzenie nowych, profilowanych klas, możliwość odbycia wartościowych praktyk i dofinansowanie tych kierunków studiów, które profesjonalnie przygotowują do zawodu, na który zgłoszono szczególne zapotrzebowanie). Poza zainicjowaniem takiego modelu edukacji oraz rozwijaniem infrastruktury, co również przyczyni się do poprawy sytuacji gospodarczej, Ruch Narodowy proponuje:

  • rozważenie stworzenia regionalnego systemu ulg, udogodnień i wsparcia organizacyjnego dla małych przedsiębiorstw. Ponieważ w chwili obecnej kujawsko-pomorskie jest bardzo zadłużone, taką strategię należałoby jednak wprowadzać wyjątkowo ostrożnie, po dokładnej analizie budżetowej
  • odejście od wszelkich ułatwień w zatrudnianiu obcokrajowców. Wciąż bardzo wysoki poziom bezrobocia sugeruje raczej wykorzystanie własnego potencjału niż uciekanie się do niebezpiecznego z punktu widzenia demografii, gospodarki i kultury procederu ściągania cudzoziemców.
    W tym celu niezbędne jest wywarcie odpowiedniej presji na powiatowe urzędy pracy, które mają możliwość blokowania wydawania zezwoleń na pracę w sytuacji, gdy w danym powiecie nie brakuje potencjalnych pracowników
  • promowanie produktów regionalnych, także poprzez poszukiwanie zagranicznych rynków zbytu
  • rezygnację z opłaty targowej na terenie całego województwa oraz rozważenie obniżenia podatku od nieruchomości związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej

7. Turystyka – wielka szansa województwa

Ze względu na swoje bogactwo kulturowe i przyrodnicze (m.in. obfitość naturalnych zbiorników wodnych) kujawsko-pomorskie to region potencjalnie bardzo atrakcyjny dla turystów. Głównym zaniedbaniem wciąż pozostaje brak odpowiedniej promocji licznych zabytków i urokliwych zakątków,
co niewątpliwie przyczynia się do bardzo niewielkiej popularności województwa wśród zagranicznych turystów.
Ruch Narodowy będzie zabiegać o popularyzację walorów lokalnego krajobrazu, dostępnych form rozrywki, historii i folkloru, kładąc nacisk na ukształtowanie trwałego, korzystnego wizerunku regionu jako miejsca, które nie tylko warto odwiedzić, ale również stale odkrywać.
Cel ten można osiągnąć między innymi poprzez produkcję spotów reklamowych, wsparcie oddolnie tworzonych, tematycznych witryn internetowych, organizację imprez (np. turnieje rycerskie, biesiady w ruinach zamków) czy promowanie kuchni regionalnej.
Ponadto postulujemy:

  • rozwój sportów wodnych, które obecnie stanowią mało popularną i raczej ekskluzywną formę rekreacji
  • organizację tematycznych szlaków turystycznych (obok Szlaku Piastowskiego czy Ptasiego), które pełniłyby funkcje edukacyjne. Przykładowo możliwe byłoby stworzenie Szlaku Żołnierzy Niezłomnych.  Trasy te winny być wzbogacone budową konkretnych placówek-obiektów (izby pamięci, pomniki, punkty obserwacyjne), zaś turyści powinni mieć możliwość skorzystania z usług kompetentnego przewodnika.